TUS Tıbbi Farmakoloji
Tıbbi farmakoloji, ilaçların etki mekanizmalarını, vücuttaki yolculuklarını (farmakokinetik), yan etkilerini ve etkileşimlerini inceler. TUS'ta Temel Tıp Bilimleri Testi'nin derslerinden biridir. Sorular ilacın hedefini, metabolizmasını, karakteristik yan etkisini ve klinik kullanımını sorar.
Tıbbi Farmakoloji konuları
Vizit'te Tıbbi Farmakoloji soruları aşağıdaki ana konu ve alt konulara ayrılmıştır. Uygulamada dilediğin konuyu seçip yalnızca o konudan soru çözebilirsin.
Genel Farmakoloji 8 konu
Farmakokinetik, Farmakodinamik, Reseptörler ve doz-yanıt ilişkisi, İlaç metabolizması, İlaç etkileşimleri, Advers ilaç reaksiyonları, Farmakogenetik, Gebelik ve laktasyonda ilaç kullanımı
Otonom Sinir Sistemi Farmakolojisi 7 konu
Kolinerjik agonistler, Antikolinesterazlar, Muskarinik antagonistler, Adrenerjik agonistler, Alfa adrenerjik antagonistler, Beta adrenerjik antagonistler, Ganglion ve nöromüsküler kavşak ilaçları
Kardiyovasküler Farmakoloji 7 konu
Antihipertansif ilaçlar, Kalp yetmezliği ilaçları, Antianginal ilaçlar, Antiaritmik ilaçlar, Diüretikler, Lipit düşürücü ilaçlar, Pulmoner hipertansiyon ilaçları
Kan ve Hemostaz Farmakolojisi 6 konu
Antikoagülanlar, Antitrombosit ilaçlar, Trombolitikler, Hemostatik ilaçlar, Anemi tedavisinde kullanılan ilaçlar, Hematopoetik büyüme faktörleri
Santral Sinir Sistemi Farmakolojisi 12 konu
Genel anestezikler, Lokal anestezikler, Sedatif ve hipnotikler, Antiepileptikler, Antiparkinson ilaçlar, Antipsikotikler, Antidepresanlar, Anksiyolitikler, Opioid analjezikler, Migren ilaçları, Demans ilaçları, Madde bağımlılığı farmakolojisi
Endokrin Farmakoloji 7 konu
İnsülin, glukagon ve antidiyabetik ilaçlar, Tiroid hormonları ve antitiroid ilaçlar, Adrenokortikal hormonlar ve antagonistleri, Hipotalamus ve hipofiz hormonları, Kalsiyum, fosfat ve kemik metabolizmasını etkileyen ilaçlar, Gonadal hormonlar ve modülatörleri, Kontraseptifler ve üreme farmakolojisi
Solunum ve Gastrointestinal Farmakoloji 7 konu
Astım ve KOAH ilaçları, Antihistaminikler, Antitussif ve mukolitik ilaçlar, Peptik ülser ilaçları, Antiemetikler, Laksatifler ve antidiyareikler, İnflamatuvar bağırsak hastalığı ilaçları
Antimikrobiyal İlaçlar 13 konu
Beta-laktam antibiyotikler, Glikopeptidler, Aminoglikozidler, Tetrasiklinler, Makrolidler, Linkozamidler, Kloramfenikol, Florokinolonlar, Sulfonamidler ve trimetoprim, Antimikobakteriyel ilaçlar, Antifungal ilaçlar, Antiviral ilaçlar, Antiparaziter ilaçlar
Antineoplastik ve İmmün Farmakoloji 9 konu
Alkilleyici ajanlar, Antimetabolitler, Antitümör antibiyotikleri, Mikrotübül hedefli ilaçlar, Topoizomeraz inhibitörleri, Hedefe yönelik kanser ilaçları, Monoklonal antikorlar, İmmünsüpresif ilaçlar, İmmünomodülatör ilaçlar
İnflamasyon ve Ağrı Farmakolojisi 4 konu
NSAİİ, Parasetamol, Gut ilaçları, Romatizmal hastalıklarda kullanılan ilaçlar
Toksikoloji 13 konu
Antidot farmakolojisi ve toksikokinetik, Parasetamol zehirlenmesi, Salisilat zehirlenmesi, Organofosfat ve karbamat zehirlenmesi, Metanol ve etilen glikol zehirlenmesi, Karbonmonoksit zehirlenmesi, Siyanür zehirlenmesi, Opioid zehirlenmesi, Sedatif-hipnotik zehirlenmesi, Trisiklik antidepresan zehirlenmesi, Demir zehirlenmesi, Ağır metal zehirlenmeleri, Digoksin toksisitesi
Nasıl çalışılır?
- İlaçları gruplarıyla öğren: Önce grubun ortak mekanizmasını ve yan etkisini, sonra grubun içindeki ayırt edici ilaçları çalış.
- Hedef molekülü bil: Her ilacın bağlandığı reseptör, enzim ya da kanalı bilmek mekanizma sorularının çoğunu çözer.
- Metabolizmayı not et: Ön ilaçları, CYP enzimleriyle ilgili etkileşimleri ve böbrekten atılımı ayrı bir listede topla.
- Yan etkiyi mekanizmaya bağla: Yan etkinin neden ortaya çıktığını anlamak, ezberlemekten daha kalıcıdır.
Örnek sorular
Aşağıdaki sorular Vizit soru bankasından alınmıştır; gerçek TUS soruları değildir. Önce kendin çöz, sonra cevaba bak.
1. Tamoksifenin aktif metabolitlerinden endoksifenin oluşumunda önemli olan enzim hangisidir?
- A) Aromataz dışı oksidaz
- B) 5α-redüktaz
- C) CYP2D6
- D) CYP19A1
- E) CYP17A1
Cevabı göster
Doğru cevap: C) CYP2D6
Tamoksifen ön ilaç niteliğindedir ve aktif metabolitlerinden endoksifenin oluşumunda CYP2D6 önem taşır. Güçlü CYP2D6 inhibitörleri endoksifen oluşumunu azaltabilir.
2. Klinik kullanımı subkutan enjeksiyon yoluyla olan ve viral gp41'i hedefleyen HIV füzyon inhibitörü hangisidir?
- A) Raltegravir
- B) İbalizumab
- C) Maravirok
- D) Enfuvirtid
- E) Dolutegravir
Cevabı göster
Doğru cevap: D) Enfuvirtid
Enfuvirtid, 36 aminoasitlik sentetik bir peptit yapısında olduğundan gastrointestinal yoldan emilmez ve subkutan enjeksiyonla uygulanır. Viral gp41 molekülünün HR1 bölgesine bağlanarak membran füzyonunu engeller.
3. İnsanlarda evrimsel süreçte işlevsel geninin bulunmadığı, ürik asidi suda çözünür allantoine dönüştüren enzim hangisidir?
- A) Adenozin deaminaz
- B) Guanin deaminaz
- C) Ürat oksidaz
- D) Ribonükleaz
- E) Ksantin oksidaz
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Ürat oksidaz
İnsanlarda fonksiyonel ürat oksidaz (ürikaz) enzimi bulunmaz; bu nedenle pürin yıkımının son ürünü ürik asittir. Rekombinant ürikaz preparatları (peglotikaz, rasburikaz) dışarıdan verilerek ürik asidin hızla allantoine yıkılması sağlanır.
4. Mikrotübül polimerizasyonunu engelleyen ve özellikle metastatik meme kanseri ile küçük hücreli dışı akciğer kanserinde kullanılan Vinka alkaloidi hangisidir?
- A) Dosetaksel
- B) Vinblastin
- C) Vinorelbin
- D) Kabazitaksel
- E) Vinkristin
Cevabı göster
Doğru cevap: C) Vinorelbin
Vinorelbin yarı sentetik bir Vinka alkaloidi olup meme kanseri ve küçük hücreli dışı akciğer kanserinde endikedir. Doz kısıtlayıcı başlıca yan etkisi ise nötropenidir.
Temel Tıp Bilimlerindeki diğer dersler
Her gün biraz Tıbbi Farmakoloji
Vizit; TUS'un 25 dersinde konu bazlı soru bankası, her gün bir vaka ve hangi konunun izlenmesi gerektiğini gösteren Klinik Seyir sunar. Üyelik ücretsiz.
Yakında App Store'daİçerik sınav hazırlığı amaçlıdır; tıbbi tavsiye değildir. Vizit, ÖSYM ile bağlantılı değildir; sınava ilişkin resmî bilgiler için ÖSYM'nin güncel kılavuzunu esas al.